İlk Bilgisayar Programcısı: Ada Lovelace

Bilgisayar ve teknoloji alanında sıklıkla duyduğumuz isimler genellikle erkek isimleridir. Erkeklerin teknolojik gelişmelerle ve aygıtlarla kadınlardan daha fazla ilgilendiğini hepimiz düşünmekteyiz. Bununla birlikte, bilgisayar programlamak gibi teknoloji alanında büyük girişimlere ön ayak olan çalışmalarda da yine hafızalarımızda erkek isimlerinin yer aldığını pek çoğumuz fark etmişizdir. Günümüzde bile kadınların birçok alanda erkeklerle eşit olmak için mücadele verdiğini hepimiz biliyoruz. Ancak Ada Lovelace’ın yaşadığı dönemlerde kadınlar ne kadar eğitimli olurlarsa olsunlar bir aile objesi olarak görülmektelerdi. Ada Lovelace 1800’lerde gösterdiği azmi ve başarısı sayesinde sadece o döneme değil tarihe adını altın harflerle yazdırmayı başaran bir kadın olmuştur.

İlk Bilgisayar Programcısı: Ada Lovelace

Ada Lovelace, 1815 yılında İngiltere’de soylu bir aileye tek çocuk olarak doğar. Henüz birkaç haftalıkken annesi ile babası ayrılır ve babası onları terk eder. Ada Lovelace babasını bir daha hiç görmez. Ada, 1800’lerin ortası için alışılmadık bir eğitim hayatına sahip olur: annesi, kızının bilim ve matematik dersleri almasını zorunlu kılar ve bu alanlarda özel hocalar tutar, -ki bu durum o dönemde hemen hemen hiçbir kadının ve kız çocuğunun hayal bile edemeyeceği bir imkandır.- 13 yaşındayken uçan bir makine tasarlayıp, hesaplar. 17 yaşında matematik ve teknoloji üzerine çalışmaya koyulur ve 1840 yılında Augustus De Morgan'dan matematik dersleri almaya başlar.

İngiltere'de 1832 yılına kadar kadınların bilimsel tartışmalara katılmalarına izin verilmediği ve akademik yayın yapmalarının uygunsuz görüldüğü bir dönemde, kadın olduğunun belli olmaması amacı ile gercek isminin (Augusta Ada Byron ) baş harfleri olan "A.A.B."yi kullanarak, bilgisayar sistemleri üzerine bilimsel bir dergide ilk akademik yayını yapan öncü kadın Ada, 1835 yılında 19 yaşında bir aristokrat olan William King ile evlenir. 1838’de King, Lovelace kontu yapıldığında Lovelace kontesi unvanını alsa da, genellikle Ada Lovelace olarak bilinir. Üç çocuğu olur ve bir süre matematikten uzak kalır.

 

Ada’nın, 1942’te akıl hocası Mary Somerville tarafından, bilgisayarın ilk fikir babalarından olan Cambridge Üniversitesi Matematik Profesörü Charles Babbage ile tanıştırılması yaşamının dönüm noktalarından biri olur. Tanıştıklarında Babbage, ebedi hayali olan dev saat mekanizmalı hesap makineleri ile ilgili tamamlanmamış planları ile çoktan dikkate değer bir ün kazanmıştır. Charles Babbage ve Ada Lovelace’ın her ikisinin de alışılmamış kişilikleri vardı, yakınlaşırlar ve ömür boyu dost olurlar.

Babbage onu “O büyücü, büyülü tılsımını bilimin en soyut tarafına attı ve birkaç erkek aydının uygulayabileceği bir kuvvet ile kavradı.” diyerek tanımlar. 1843’te “Eğer mümkünse bu dünyayı, dünyanın dertlerini ve birçok şarlatanını unutun. Sayıların büyücü kadını dışında her şey kısa bu dünyada.’’ diye yazar Ada hakkında.

1842’de Babbage, Turin Üniversitesi’nde Analitik Motoru üzerine bir konuşma yapması için davet edildi. Genç İtalyan mühendis Luigi Menabrea ve geleceğin İtalya Başbakanı, Babbage’ın konuşmasından övgüyle söz etti Fransa’da ve ardından bu Bibliothèque universelle de Genève’da  Ocak 1842’de yayınlandı. Babbage’ın arkadaşı Charles Wheatstone, Ada’dan Menabrea’nın yazısını ingilizceye çevirmesini istedi. Ada, yazıya kendi notlarını da ekleyerek çevirdi. Menabrea’nın yazısından daha kapsamlı olan bu notlar sonradan Taylor’ın  “Bilimsel İnceleme Yazıları”nda AAL kısaltması altında yayınlandı. 1953’te ölümünden bir asır sonra, Babbage’ın Analitik Motor’u üzerine notları tekrar yayımlandı. Motor şu an  İlk dönem bilgisayar modeli, Ada’nın notları da bilgisayar ve yazılım tanımlaması olarak  kabul ediliyor.

Bugünkü kullandığımız bilgisayarlardan oldukça uzak bir yapıda olsa da, 1800’lü yıllarda Charles Babbage “Difference Machine” adlı bir ilkel bilgisayar üzerinde çalışmaktaydı. Metinleri, müziği ve resimleri dijital ortama aktarma amacıyla üzerinde çalışılan bu bilgisayar, Ada Lovelace tarafından oluşturulan bir hesaplama sistemi, yani algoritma sayesinde hayat kazanmıştır. Bu algoritma sayesinde Ada Lovelace, bilgisayar programcılığının mucidi olarak anılmaktadır.

Ada, çocukluğundan itibaren sağlık sorunları yaşar. Kronik baş ağrıları vardır, 15 yaşında felç geçirir ve bir yıl sonra yürüyebilir. Ne yazık ki, 1852’de henüz  36 yaşındayken kanserden yaşamını yitirir.

Lovelace, İngiltere’de 1832 yılına kadar kadınların bilimsel tartışmalara katılmalarına izin verilmediği ve akademik yayın yapmanın hayal olduğu bir dönemde kadın olduğu belli olmasın diye adının kısaltmasını kullanarak , bilgisayar üzerine bilimsel bir dergide akademik yayın yapan ilk kadın olma başarısını da gösterir.

Ada Lovelace'tan geriye kalanlar ise; 

  • ABD Savunma Bakanlığı yararına yaratılmış bilgisayar diline onun ismi verilmiştir.
  • 1998 den beri, İngiliz Bilgisayar Topluluğu Ada Lovelace adında bir madalya ödülü vermektedir.
  • 2008’de İngiltere bilgisayar bilimindeki kadın öğrenciler için onun adında yıllık bir yarışma başlatmıştır.
  • İngiltere’de üniversite öğrencileri için verilen yıllık konferans BCS Women Lovelace Colloquium adını Ada Lovelace’dan almıştır.

Şu an dünyada binlerce kadın programcı ve yazılımcı varsa bunun en büyük nedenlerinden biri de Ada Lovelace’dir.

Bu Gönderiler İlginizi Çekebilir!

Benim Adım Malala

Televizyonda sihirli kalemi olan bir çocuğu izlerdim. Acıkınca yemek çizer ve o da gerçek olurdu, arkadaşları tehlikedeyse bir polis çizer ve onları kurtarırdı. Benim de öyle sihirli bir kalemim olmasını çok isterdim. Öyle bir kalemim olsaydı başkalarını mutlu etmek için kullanırdım... ...O gece yatmadan önce yiyecek bulamayan aileleri düşündüm ve okula gidemeyen o kızı. O zaman bir kez daha sihirli bir kalemim olsaydı onu daha iyi bir dünya çizmek için kullanırdım. O dünyadan önce savaşları fakirliği ve açlığı silerdim sonra da birbiri ile eşit ve özgür kızlar ve oğlanlar çizerdim oraya. O günden sonra her gece sihirli bir kalem dilemek yerine okuluma gidip daha sıkı çalışmaya başladım. Doktor olup hayatlar kurtarmaya karar verdim.


İşte Google'ın Akıl Almaz Kuantum Bilgisayarı : Sycamore

Google geçtiğimiz hafta teknoloji ve bilim dünyasının merakla beklediği bir gelişme olan "kuantum üstünlüğü"ne ulaştığını iddia etti.

Bu yazıya tepkin ne oldu ?

like
1
dislike
0
love
1
funny
0
angry
0
sad
0
wow
1