İnsansı Robotlardan Neden Korkarız? : Tekinsiz Vadi

Teknolojinin gelişmesi ile literatüre yeni psikolojik rahatsızlıklar ve yeni terimler girdiği inkar edilemeyecek bir gerçek. İşten "Tekinsiz Vadi (Uncanny Valley)" de böyle bir terim. Hepimiz olmasa da bir çoğumuz insana çok benzeyen insansı hareketler yapan robotlardan korkar, tiksinir, kendimizi huzursuz ve güvensiz hissederiz. Peki bunun nedeni nedir?

İnsansı Robotlardan Neden Korkarız? : Tekinsiz Vadi

Hatırlarsanız yılbaşı için Boston Dynamics dans eden robotlar videosu paylaşmıştı. O video her ne kadar eğlenceli olsa da Boston Dynamics firmasına ait robotları gördüğümüz de bir çoğumuz tuhaf bir rahatsızlık hissediyor. İşte Tekinsiz Vadi terimi de tam bunu açıklıyor.

Şaşırma, Korkma, Tiksinme, Nefret Gibi Olumsuz Tepkileri Açıklamaya Çalışan Bir Varsayım

Boston Dynamics Robots Dancing to

İlk kez, Japon robotik profesörü Masahiro Mori’nin 1970 yılında dilimize Tekinsiz Vadi olarak çevrilebilecek Bukimi no Tani Genshō ortaya atmıştır.

Tekinsiz Vadi Araştırmaları Sonucu İnsansı Özelliklerin Artması- Duygusal Durum Grafiği Çıkarılmıştır

Dikkat edilecek olursa insansı özellikler daha azken hissettiklerimiz de git gide artış olmaktadır. Örneğin bir fabrikada ki üretim hattında bulunan, insana çok da benzemeyen bir robotu izlerken bundan rahatsızlık duymayız.

via GIPHY

İşte bu grafikte ki en çukur nokta bizim insansı robotlardan en çok korktuğumuz, irkildiğimiz yada hoşlanmadığımız noktayı temsil etmektedir. Tam bu noktaya "Tekinsiz Vadi" adı verilmiştir.

Ancak tekinsiz vadiden sonra insansı özellikler arttıkça yani neredeyse gerçek robotlara karşı hisselerimizde gittikçe artmaktadır. Örneğin Boston Dynamics robotları son derece korkunç gelirken robot sophia pek çok talk showa katılmıştır. 

post-image

Beynimiz Sürekli Olarak Eksik Yada Kusurları Algılamaya Programlıdır

Bu nedenle gittikçe insana benzeyen robotlar karşısında da iç güdülerimiz o kadar da doğal olmayan özellikleri keşfetmeye başlar. İşte tam bu nokta Tekinsiz Vadiye dalış anıdır.

Bir Robot Ne Kadar Çok İnsana Benzerse Robotun Sahip Olduğu Doğal Olmayan Detaylar, Bizi O Kadar Rahatsız Eder

Bu nedenle insana çok benzeyen bir robot gördüğümüzde, tıpkı fiziksel deformasyona uğramış birini gördüğümüzde hissettiğimiz rahatsızlığı hissederiz.

Tekinsiz Vadi’nin bu robotları algılamaya başladığımız zaman hangi noktada ortaya çıkacağı yada ne kadar rahatsız edeceği ise kişiden kişiye değişmektedir. Bu varsayım, robotlarla yaşamaya geçiş sürecimizde ki en güçlü varsayımdır.

Hissettiğimiz Şey Tam Olarak; Tamamen İnsan Gibi Olması Beklenirken İnsansı Olmayan Özelliklerin Fark Edilmesidir

Bu nedenle beynimizde algıladığımız insan olma normları sarsılır ve bu durum bir çoğumuzu oldukça rahatsız eder.

"Ex Machina" Filminde Yer Alan Robot İse Pek Çok İnsan da "Tekinsiz Vadi" Hissi Yaratmamıştır

Çünkü filmde yer alan robot birebir insan özelliklerindedir yani grafikte ki çukurda bulunan benzerlik miktarını çoktan aşmıştır. Görünüş olarak farklı gözükse bile hareketleri robotik hareketler değildir. Üstelik kendinizi robot yerine koyarak empati yapmanız bile mümkündür.

Kaynak: 1 , 2

Bu Gönderiler İlginizi Çekebilir!

Yapay Zekanın Geldiği En Son Nokta "GPT-3" Korkuttu

Geçtiğimiz ağustos ayında OpenAI tarafından tanıtılan GPT-3, yapay zekanın korkutucu yüzünü bize bir kere daha gösterdi. GPT-3 anlamlı şiirler yazabiliyor ve sizinle diyaloğa geçip sorularınıza mantıklı cevaplar verebiliyor


Elon Musk Neuralink İle İnsan Beyni Bilgisayar Arayüzü Bağlantısına Çok Yaklaştı

2019 Temmuz ayında halka açık ilk açıklamasını yapan Elon Musk, saç teli kalınlığındaki tellerle insan beyni- makine arayüzü bağlantısı yapacağını söylemişti. 1 sene sonra geldikleri nokta gerçekten inanılmaz.

Bu yazıya tepkin ne oldu ?

like
0
dislike
0
love
0
funny
0
angry
0
sad
0
wow
0