JİZO: Japonya'daki Gezginlerin Koruyucu Azizi

Japonlar arasında en çok bilinen ve sevilen figürlerden biri olan Jizo’yu hiç duymuş muydunuz? Eğer Japonya’ya giderseniz, yollarda kırmızı önlüklü ve şapkalı keşiş heykellerini göreceğiniz bu Budist Tanrısı’nın Japon kültüründe ne anlama geldiğini ve hikayesini yazımızda bulacaksınız.

JİZO: Japonya'daki Gezginlerin Koruyucu Azizi

Japonya, hiçbir zaman tek tanrılı dinleri benimsemiş olmasa da Şinto ve Budizm dinlerini benimsemiş ve bu dinlerle de kültür ve geleneklerini şekillendirmişlerdir. İnançlarını sanata aktarmadaki ustalıklarıyla birçok tapınak heykel gibi ikonografik parçalar ortaya çıkarmışlardır. İşte bu ikonografik parçalardan biri de Jizo heykeli, peki Jizo kimdir ve onun hikayesi nedir?

Jizo Bosatsu (Bodhisattva)

Sanskritçe adı Ksitigarbha Bodhisattva olan Jizo, Doğu Asya Budizminde saygı gören aydınlanmış bir varlık olarak görülür fakat herkesi aydınlığa ulaştırana kadar da Nirvana’ya (Buda’lık seviyesi) ulaşmayacağına yemin etmiştir.

Jizo’nun görevi: dünyanın 3000 yıllık döneminde şefkatin ve merhametin yaşamasını sağlamaktır. Sıkıntı çekenleri, mahkumları korur ve kollar onlara umut olur.

Jizo aynı zamanda yol ve yolcuların koruyucusu olarak adledilir. Bu sebepten Japonya’nın bir çok yerinde yollar üzerinde heykelleri bulunur. Bu heykellere hürmet ve dua etmenin yolculuğu sağlıklı kılacağına inanılır.

Jizo, aslında hüzünlü bir hikayeyi anlatır...

Ziyaretçiler heykelleri çekici bulabilir, ancak heykellerin çoğu üzücü bir hikaye anlatır. Sessiz heykelleri süsleyen şapkalar ve önlükler ve bazen oyuncaklar, genellikle ölü bir çocuğun anısına yas tutan ebeveynler tarafından bırakılmıştır. 

Jizo Bosatsu, çocukların, hamile annelerin, itfaiyecilerin ve gezginlerin koruyucusudur. Hepsinden önemlisi, düşük veya ölü doğmuş bebekler de dahil olmak üzere ölen çocukların koruyucusudur. Japon folklorunda Jizo; çocukları, şeytanlardan korumak ve kurtuluşa götürmek için cübbesinin içinde saklar.

Bir halk masalına göre, ölen çocuklar, hak kazanmak ve salıverilmek için çağlar boyunca kulelere taş yığmak zorunda oldukları bir tür araf'a giderler. Ama iblisler taşları dağıtmaya gelir ve kuleler asla inşa edilmez. Onları yalnızca Jizo kurtarabilir. 

Jizolar birçok şekilde görünebilir ve ihtiyaç duyulduğu her yerde ve zamanda yardım etmeye hazırdır. Japonya'daki hemen hemen her topluluğun kendi sevgili Jizo heykeli vardır ve her birinin kendi adı ve benzersiz özellikleri vardır. Örneğin Agonashi Jizo diş ağrılarını iyileştirir. Doroashi Jizo, pirinç çiftçilerine mahsullerinde yardım ediyor. Miso Jizo, bilginlerin koruyucusudur. Koyasu Jizo kadınlara doğumda yardımcı olur. Savaşta askerleri koruyan zırhlı bir Shogun Jizo bile var. Japonya'da kolaylıkla yüz ya da daha fazla özel Jizo vardır.

Ölen çocuklar için bir tören: Mizuko Töreni

Mizuko Töreni veya Mizuko Kuyo, Jizo'ya odaklanan bir törendir. Mizuko "su bebeği" anlamına gelir ve tören öncelikle; kürtaj, düşük olmuş bir fetüs, ölü doğan veya çok küçük bir bebek adına yapılır. Mizuko Töreni, daha eski öncülere sahip olmasına rağmen, kürtaj oranlarının önemli ölçüde arttığı Japonya'da 2. Dünya Savaşı sonrası döneme aittir . 

Törenin bir parçası olarak, çocuk giysileri içinde bir taş Jizo heykeli (genellikle kırmızı, iblisleri uzaklaştırdığı düşünülen bir renk giydirilir) tapınak arazisine veya tapınağın dışındaki bir parka yerleştirilir. Bu parklar özellikle mizuko için tasarlanmıştır ve genellikle çocukların oynadığı salıncaklar, kaydıraklar ve diğer oyun alanı ekipmanlarını içerir.

Kürtaj yapılan ceninlerin veya ölen çocukların aileleri, heykellerini temizlemek ve mizukoları için bu oyun alanlarına gelir . Jizo'ya mevsimlik giysiler giydirirler ve hatta yağmurdan korumak için şemsiyeler bile açarlar. Diğer çocukları oynarken anneler ve bazen babalar mizuko'larını onurlandırmak için oyuncak ve çiçekler bırakıp mumlar yakarlar.

Japon Budizmi, kürtaja  pek çok din ve toplum kadar sert bakmaz. Kürtaj, aile değerlerini korumaya yönelik sosyal bir gereklilik olarak kabul edildiğinden Japonya'da yaygın bir uygulama haline gelmiştir. Mizuko Kuyo ise insanların kürtajın önemsiz bir şey gibi hissetmelerini önlemek ve ebeveynlere duygularını anlamaları ve kayıplarıyla baş etmeleri için bir terapi sağlamak amacıyla uygulanmaktadır.

Sizin de bir gün yolunuz Japonya’ya düşerse, bu sevimli ama aynı zamanda hüzünlü heykellere bir merhaba deyip, yolculuğunuzun keyifle geçmesini dilemeyi unutmayın.

 

 

 

Bu yazıya tepkin ne oldu ?

like
3
dislike
0
love
2
funny
0
angry
0
sad
0
wow
2