Nota Yapısının Ortaya Çıkışı

Müzik, insanlık tarihi boyunca ilk insanların doğa seslerini taklit edip dini törenlerde kullanmasıyla başlamış. İlerleyen dönemlerde ise manastır ve kiliselerde iniş ve çıkış yerlerini hatırlayabilmek için bir müzik yazısı bulmalarıyla bugünki halini almıştır.

Nota Yapısının Ortaya Çıkışı

Notaların ortaya çıkışının yaygın olarak bilinen iki hikayesi vardır. Bunlardan ilki Pisagor'un bir demircinin önünden geçerken demircinin çekiçle çıkardığı seslerin arasındaki ton farklarını duyup, öğrencileriyle beraber ortaya çıkan armoniyi hesaplayarak müzik araklarıyla ilgili varsayımlarda bulunduğudur. Bu rivayet o dönem kaynakları tarafından teyit edilmiş değildir.

Pisagor ile ilgili araştırmalarda Raffaello Sanzio’a ait "Atina Okulu" tablosunda Pisagor’un öğrencileri ile müzik üzerine araştırmalar yaptığını görüyoruz.

Orta Çağda Nota Sistemi

Orta Çağ’da manastırlarda ve kiliselerde şarkıcıların şarkılarının iniş ve çıkış noktalarını belirtmek için bir müzik yazısı buldukları ortaya çıktı. Bu yazıya "Neuma" adı veriliyordu. 

Notaların çizildiği 5 satırdan oluşan dizeklerin ise 1030 yılında İtalya'da yaşayan rahip Guido D'arezzo tarafından kullanıldığı biliniyor. Nota isimlerini ve sistemini oluşturan kişinin de yine rahip olduğu düşünülüyor.

Rahip, çocuk korosuna duaları ezberletmek amacıyla bir yöntem geliştirmiş. Bu yönteme göre her yeni ses bir öncekinden daha yüksek başlıyordu ve dualar halk ezgisi biçiminde söyleniyordu. Buradan ortaya çıkan "Guido'nun Eli" metodu notaların adının ortaya çıkışını da gösteriyor.

Notalar adını nereden alıyor?

Rahip Arezzo “Aziz Johannes Battista” ilahisinin ilk hecelerini nota isimlerine çevirdi. Bunu da parmaklarını kullanarak yaptı. Elinin parmaklarındaki girinti ve çıkıntılara metnin ilk hecelerini yazdı. Böylece müzikte bir gam dizisinin sekiz sesini birden ortaya çıkardı. Müzik tarihinde buna "Guido'nun Eli" deniyor.

Nota isimlerinin ortaya çıkmasına ilham veren o ilahinin Latincesi ve Türkçe'ye çevirisi de şöyle:

Utqueant laxis (ut sonradan Do olarak değişecektir) : Kullanın

Resonare fibris : Harikulade başarılarını 

Mira gestorum : Bağıra bağıra duyurabilmeleri 


Famuli tuorum : İçin onların dudaklarında 

Solve polluti : Her türlü pislik 

Labii reatum : İthamını siliver 

Sancte Joannes (sonradan Si olarak değişecektir) : Ey Aziz Yohanna

Bu yazıya tepkin ne oldu ?

like
4
dislike
0
love
1
funny
0
angry
0
sad
0
wow
3